Ordynacja podatkowa – analiza skutków zmian.

Zapraszam wszystkich bardzo serdecznie do wysłuchania dzisiejszej audycji na antenie Polskiego Radia Wrocław o godzinie 19.00 (www.prw.pl).

Tematem audycji będą propozycje Ministra Finansów w zakresie nowelizacji Ordynacji Podatkowej. Pomimo wielu apeli Minister nadal forsuje niebezpieczne z punktu widzenia bezpieczeństwa prawnego rozwiązania w zakresie „klauzuli unikania opodatkowania”.

Prawdą jest, że Unia Europejska, oraz zwykły zdrowy rozsądek nakazują podjęcie działań zmierzających do zapewnienia takiej sytuacji, w której podatek płacony jest w tym kraju, w którym został wypracowany objęty nim dochód. Tyle w teorii.

W praktyce, Minister wprowadza praktycznie całkowitą swobodę dla instytucji podatkowych w określaniu tego, ile podatku powinien uiścić przedsiębiorca. Obawa ta wynika z zastosowania w projekcie zmian szeregu bardzo niedookreślonych pojęć o charakterze mocno ocennym. Dla przykładu: jeżeli organ podatkowy uzna, iż konstrukcja gospodarcza zastosowana przez przedsiębiorcę jest „nadmiernie zawiła”, zaś skutek gospodarczy osiągnąć możnaby w inny sposób i należałoby oczekiwać, iż „rozsądny” przedsiębiorca takiej zawiłej konstrukcji by nie użył, to organ ma prawo samodzielnie oszacować dochód podatnika tak, jakby konstrukcji tej nie zastosowano, bo jego zdaniem przedsiębiorca miał na celu jedynie uniknięcie opodatkowania.

Brzmi zawile, ale przykład może być bardzo prosty: Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa. Łączy ona zabezpieczenie interesów udziałowców jakie daje spółka z o.o. (czyli spółka kapitałowa) z zasadami opodatkowania właściwymi dla spółek osobowych jaką jest spółka komandytowa. W sumie jest to wystarczająco zawiłe, w końcu ten sam efekt gospodarczy można osiągnąć w spółce z o.o., a kombinacja ze spółką komandytową ma przecież jeden cel – optymalizację podatkową. I teraz, w sytuacji, w której łączna korzyść podatkowa przekroczy w danym roku 50 000 PLN, a jest to kwota podatku, jaką należy uiścić od kwoty ok. 265 000 PLN dochodu, urzędnik będzie mógł uznać, że działanie to wypełnia znamiona „unikania opodatkowania”

W efekcie działanie w 100% legalne, bo przecież po pierwsze Kodeks Spółek Handlowych dopuszcza taką konstrukcję prawną jak Sp. z o.o. SK, po drugie to ustawy o podatku dochodowym mówią o tym, jak spółki takie są opodatkowane, łatwo będzie organowi administracji podatkowej dokonać oceny w kontekście tejże klauzuli. Z dużym naciskiem na słowo „ocena”, bo w nim jest klucz do tej kwestii.

Prawo podatkowe jest jak prawo karne – musi być maksymalnie określone i precyzyjne. Nie jest to sformułowanie autorskie, a jedynie przytoczenie treści uzasadnienia do wyroku Trybunału z 2004 roku, kiedy to TK już jedną podobną klauzulę uznał za niezgodną z Konstytucją. Trybunał podkreślił wtedy wyraźnie, że naczelną zasadą jest to, że dla obywatel dozwolone jest wszystko to, co nie jest wyraźnie prawem zabronione, zaś administracja działa wedle zasady dokładnie odwrotnej – wolno jest tylko tyle, ile stanowią przepisy.

Projekt nowelizacji Ordynacji Podatkowej tą zasadę, fundamentalną przecież w państwie prawa, wywraca. Oto obywatel nie ma gwarancji, czy organ administracji w ramach nowej szeroko niedookreślonej i uznaniowej kompetencji nie orzeknie, iż legalne w punktu widzenia jednych przepisów prawa działanie nie pociągnie za sobą negatywnych skutków prawnych na podstawie innych przepisów.

Minister Finansów broni się co prawda twierdząc, że nie wprowadza penalizacji działań gospodarczych, ale czym miałoby być jego działanie jak nie penalizacją, skoro bezpośrednim skutkiem oceny organów podatkowych będzie decyzja o zaniżeniu podstawy opodatkowania, a więc o uszczupleniu dochodów Skarbu Państwa, co podlega odpowiedzialności karnej w oparciu o Kodeks Karno-Skarbowy.

Konfederacja Lewiatan, jak i Dolnośląscy Pracodawcy od wielu miesięcy walczą z tą koncepcją. Nie negujemy potrzeby wprowadzenia stosownych rozwiązań, ale nie możemy zgodzić się na taką formę łamania prawa. Powagę sprawy niech podkreśli stanowisko Dolnośląskiej Wojewódzkiej Komisji Dialogu Społecznego, o której mowa była we wpisie z 19 listopada.

Wiem, że Tak Prezydent RP Pan Bronisław Komorowski jak i Premier RP Pani Ewa Kopacz wskazują na błędy w tej nowelizacji i głośno mówią o potrzebie wprowadzenia nowej Ordynacji. Jednakże fakty są takie, że oni o tym mówią, a Minister Finansów nad swoją propozycją pracuje. Wg informacji z portalu TVN 24 bis, prace nad koncepcją nowej ordynacji zakończą się za ok. 4 miesiące, zaś nowe prawo wejdzie w życie za minimum 2 lata, wydaje się, że jest to i tak myślenie bardzo życzeniowe.



↩ Wstecz